Wat doet het varken in het landschap?

In 1996 heeft Staatsbosbeheer bij wijze van proef een deel van het natuurgebied De Roetwaard bij het Overijsselse Olst om laten ploegen door een tiental varkens. Men wil de weidevegetatie van de uiterwaarden veranderen in een ooibos in de hoop dat de bijna in Nederland verdwenen zwarte populier daar weer zal gaan groeien. Ploegen had ook gekund, maar men prefereerde een iets natuurlijker methode.

Men kan concluderen dat varkens opmerkelijk nuttig zijn als landschapsbeheerder. Zolang het er maar niet te veel zijn. Zo’n 3000 jaar geleden vormden grote aantallen loslopende varkens nog een bedreiging voor de bossen: ze verzwolgen alle eikels, kastanjes, zaden en kiemplanten. Ze beschadigden de wortels van bomen en hielden de verjonging van de bossen tegen, met verwoestijning tot gevolg. In grote delen van de wereld was de enige remedie tegen die verwoesting van de natuur om de varkens als onrein te bestempelen. Een groot aantal varkens in het bos gaat dus niet goed. Maar in kleine aantallen en gericht ingezet zijn ze perfecte beheerders van bos, akker, gras of hei. Varkens zijn heel goed buiten te houden. Ze lijken op wilde zwijnen, maar zijn toch anders. Een gedomesticeerd en tam varken zwerft namelijk veel minder en is ook beter binnen een afrastering te houden en te vangen. Dat maakt het houden van varkens flexibel: je kunt ze makkelijk verplaatsen naar een nieuw stukje grond.

Meer weten over wat varkens doen in het landschap? ►►

stippellijn transparant